حسين مير حيدر
10
معارف گياهى ( فارسى )
غافث به فارسى و در كتب طب سنتى با نامهاى « غافث » ، « غافت » و « دواى جگر » معروف است . به فرانسوى The de bois و Aigremoine و Aigremoine eupatoire و به انگليسى Common agrimony و Liver wort گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء Rosaceae نام علمى آن Agrimonia eupatoria L . و مترادف آن Agrimonia asiatica Juz . مىباشد . گونهء فوق در ايران شناسايى شده است . گونههاى ديگرى نيز در رديف گونهء فوق در كشورهاى خاور دور به عنوان دارو مورد توجه هستند كه از نظر تركيبات شيميايى و خواص دارويى كاملا شبيه مىباشند و شايد واريتههايى از غافث باشند و يا مترادفهاى آن ، ولى عملا گياهشناسان نامهاى جداگانهاى براى آنها دارند ، از آن جمله A . eupatoria var pilosa Nak . ، A . pilosa Ledeb . ، A . pilosa var japonica Nak . و A . viscidula bunge . است . مشخصات غافث گياهى است چندساله به بلندى 50 - 20 سانتىمتر . برگهاى آن مركب و هر برگ داراى 9 - 5 برگچه دندانهدار و بيضى است . ساقهء آن پوشيده از كرك است و گلهاى آن كوچك ، زرد رنگ كه در امتداد قسمت انتهايى ساقهء گلدهنده ظاهر مىشوند . ميوهء آن پوشيده از خارهاى كج به شكل قلّاب است كه وقتى حيوانات از